اگر مخاطبان خود را نمی شناسید، نمی توانید محصولی بسازید که آنها عاشقش شوند. برای به حداکثر رساندن شانس موفقیتتان، قبل از تصمیم گیری در مورد محصول، تحقیق درباره کاربران بسیار مهم است. پژوهش کاربری فرایند درک نیازها، خواسته ها و رفتارهای کاربر با استفاده از روش های متفاوت جمع آوری نظرات و مشاهدات است. این بخشی اساسی از کار طراح UX و بخش اصلی فرایند طراحی تجربه کاربری است. در حقیقت، تحقیقات تجربه کاربری نقطه شروع برای هر پروژه ای است – و در فرآیند طراحی UX اولین مرحله می باشد، زیرا بدون یک تحقیق مناسب، طراحی محصول تنها می تواند بر اساس تجربیات و مفروضات شخصی طراح باشد، که این نوع طراحی کم اهمیت است. ساخت یک محصول بدون تحقیقات مناسب کاربری، مانند ساختن یک خانه بدون پایه ای محکم و حساب شده است.

زمینه تجربه کاربری طیف گسترده ای از تکنیک های تحقیقاتی است و اغلب مشخص نیست که کدام روش را می توانید برای یک پروژه خاص انتخاب کنید. استفاده درست از همه ی تکنیک ها در یک پروژه کار واقع بینانه نیست و به همین دلیل است که محققان UX اغلب با این پرسش مواجه می شوند: “چه نوع تحقیقاتی باید انجام بدهم؟” این مقاله به شما کمک می کند تا تصمیم بگیرید بر مبنای اهدافتان در چه زمانی، چه روش تحقیقاتی را انتخاب کنید.

قبل از شروع تحقیقات، هدفتان را تعیین کنید و به درک درستی از موضوع مورد نظر دست پیدا کنید. قبل از انتخاب یک روش مشخص برای تحقیق کاربر، مهم است که به این پرسش اساسی پاسخ دهید:

 در مورد کاربرانم چه چیزی را می خواهم بدانم و چرا می خواهم آن را بدانم؟

هنگامی که بدانید برای چه چیزی تلاش می کنید تا کاربر را بشناسید و چرا این کار را می کنید، می توانید شروع به فکر کردن در مورد چگونگی یادگیری آن موضوع کنید. احتمالا، چیزی را که  در مورد کاربر خود باید بدانید، در یکی از موارد زیر می توانید قرار بدهید و دسته بندی کنید:

  • مردم چه کارهایی انجام می دهند و چه مشکلاتی دارند؟
  • مردم به چه چیزهایی نیاز دارند؟
  • مردم چه می خواهند؟
  • آیا مردم از این محصول خاص می توانند استفاده کنند؟

برای هر گروه، من مناسبترین روش یا تکنیک تحقیق را مشخص می کنم. این به هیچ وجه لیست کاملی از تکنیک های تحقیقاتی کاربر نیست و برخی از این تکنیک ها می تواند برای پاسخگویی به بیش از یک نوع سوال استفاده شود. پیشنهاد میکنم از لیست زیر به عنوان یک نقطه شروع خوب استفاده کنید، نه به عنوان یک راهنمای کامل برای آزمایش کاربر.

 

مردم چه کارهایی انجام می دهند و چه مشکلاتی دارند؟

 

۱ . تحقیق محتوا  (Contextual Inquiry )               

تحقیق محتوا، روشی است که در آن یک محقق، مردم را در محیط طبیعی زندگی خودشان مشاهده می کند و آنها را زمانی که در حال انجام کارهای روزمره خود هستند مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد. این روش به محققان کمک می کند تا اطلاعاتی مربوط به نحوه استفاده از محصول به دست بیاورند: ابتدا از کاربران ، مجموعه ای از سوالات استاندارد پر سیده می شود، مانند :

 «کاری که به صورت مکرر در طول روز انجام می دهید چیست؟» و سپس آنها را مشاهده و بررسی می کنند و آن هم در حالی که در محیط های روزمره خود در حال فعالیت هستند.

این تکنیک معمولا در ابتدای فرآیند طراحی استفاده می شود و برای گرفتن اطلاعات غنی از شیوه های کاری کاربران . همچنین ابزار و ویژگی های کاربردی که کاربران به صورت منظم  از آنها استفاده می کنند برای تحقیقات مفید است. نتایج تحقیق محتوا را می توان برای تعریف نیازهای کاربر و  یاد گرفتن اینکه چه چیزهایی برای کاربر اهمیت دارد، مورد استفاده قرار داد تا نیازهای آنها را توسط راه حل های طراحی پیگیری و رسیدگی کنیم. هر کسی که در یک تیم طراحی کار می کند باید گاهی اوقات در تحقیق محتوا نیز شرکت کند.

نکات کلیدی :
  • کاربران را شناسایی کنید. شما باید افراد مناسب و تعدادی کافی از مردم را بررسی کنید. در حالی که هر پروژه متفاوت است، به عنوان یک قاعده کلی باید ۵-۶ نفر را ببینید و حداقل ۲ نفر از آنها باید از گروه های متفاوت کاربری باشند.
  • مشاهدات را به تنهایی انجام ندهید. یک همکار (این ممکن است یک طراح یا توسعه دهنده از تیم شما باشد) با خودتان ببرید تا در مورد مشاهدات خود بحث کنید.
  • فقط به کاربران گوش ندهید، رفتار آنها را بررسی کنید. آنچه که مردم می گویند می تواند متفاوت از آن چیزی که انجام می دهند باشد. سعی کنید تا حد امکان آنچه که کاربران به طور معمول برای انجام کارهای روزانه خود انجام می دهند را مشاهده کنید.
  • تداخل را کم کنید. هنگام بررسی استفاده طبیعی از یک محصول توسط کاربر، به منظور درک رفتاری که به واقعیت نزدیک تر باشد، هدف به حداقل رساندن دخالت در بررسی توسط طراح است. این یعنی اینکه نگذاریم افکار و تحقیق ما بر مشاهده ما از طرز استفاده از یک محصول تاثیری بگذارد.
  • از تکنیک اتفاق های بحرانی استفاده کنید. از مصاحبه شوندگان بخواهید که موارد خاص بحرانی را یادآوری کنند؛ از آنها در مورد موارد خاصی که محصول  به خوبی کارکرده یا مواردی که ضعیف عمل کرده بپرسید تا بتوانید از این اطلاعات برای درک نقاط قوت و ضعف محصول استفاده کنید.
۲. تکنیک دفترچه خاطرات ( Diary Study )

مطالعه خاطرات کاربران می تواند مورد استفاده قرار گیرد تا ببینید که چگونه کاربران با یک محصول در طی مدت زمان طولانی ارتباط برقرار می کنند (از چند روز تا حتی یک ماه یا بیشتر). در طول این دوره، از شرکت کنندگان در این تحقیق خواسته می شود که نوشتن یک دفترچه خاطرات را شروع کنند و اطلاعات خاصی را در مورد فعالیت هایشان بنویسند. مطالعه خاطرات به پژوهشگر کمک می کند تا پاسخ به سوالاتی مانند: ”کارهای اصلی کاربران چیست؟ و یا روند کار آنها برای تکمیل فعالیت های پیچیده چیست؟” را پیدا کنند. مطالعه خاطرات می تواند به عنوان یک دنباله بعد از  تحقیق محتوا مورد استفاده قرار گیرد: آنها بینش های رفتاری را فراهم می کنند و به ایجاد درک غنی از محیط و شرایط شرکت کنندگان کمک می کنند.

وارد کردن اطلاعات در حین کامل کردن یک فعالیت، بهترین روش برای جمع آوری داده ها از خاطرات کاربران است. از شرکت کنندگان خواسته می شود که تمام اطلاعات مهم مربوط به فعالیت های مربوطه را همزمان با انجام دادن آنها وارد دفترچه کنند.

نکات کلیدی :
  • دستورالعمل هایی دقیق و مشخصی برای نوشتن در دفترچه ایجاد کنید. تا حدی که می توانید در مورد اطلاعاتی که از شرکت کنندگان می خواهید تا وارد کنند، بسیار دقیق و با جزئیات باشید. به شرکت کنندگان در مورد پر کردن دفترچه خاطرات روزانه یادآوری کنید. به عنوان مثال، از طریق اطلاع رسانی روزانه و یا ارسال پیامک (notification).
  • اضافه کردن تصاویر(screenshots) به یک دفترچه خاطرات را ممکن کنید. اگر از نسخه دیجیتال یک دفترچه خاطرات استفاده می کنید، ممکن است برای شرکت کنندگان امکان آپلود تصاویر فراهم باشد. تصاویر یک مکمل خوب برای داده های کاربر هستند و به شما در تجزیه و تحلیل اطلاعات در آینده کمک خواهند کرد.

مردم به چه چیزهایی نیاز دارند؟

 

۳. تکنیک نظرسنجی ها و پرسشنامه ها (Surveys and Questionnaires)

نظرسنجی ها و پرسشنامه ها به محقق اجازه می دهند حجم بیشتری از پاسخ ها را دریافت کند، که می تواند فرصتی برای تحلیل دقیق تر را فراهم کند. این نوع تحقیق برای اجرا می تواند نسبتا ارزان باشد. یکی از بدی های این روش این است که هیچ ارتباط مستقیمی با پاسخ دهندگان وجود ندارد و بنابراین امکان تحلیل عمیق تر پاسخ های ارائه شده وجود نخواهد داشت.

دو نوع نظرسنجی وجود دارد : کمی و کیفی

  • نظرسنجی های کمی، تعداد نتایج را محاسبه می کنند و نشان می دهد که چند نفر از افراد این کار را در مقابل کاری دیگر انجام می دهند. این نوع از نظرسنجی میتواند زمانی استفاده شود که بتوان از طریق چند گزینه یا دکمه رادیویی پرسش ها را پاسخ داد (مثلا “آیا روزانه از محصول A استفاده می کنید؟ “با گزینه های” بله “یا” خیر “)
  • نظرسنجی های کیفی، سوالاتی را در بر دارد که پاسخ های باز و به صورت تشریحی یا کوتاه جواب آنها هستند. آنها از نظرات، بازخوردها، پیشنهادات و سایر موضوعات می پرسند (مثلا “چگونه می توانیم تجربه شما را بهبود ببخشیم؟”)

در بیشتر موارد، می توان دو نوع نظرسنجی را ترکیب کرد. به عنوان مثال، می توانید با سوالات کیفی کوتاه برای جمع آوری نظرات غنی شروع کنید. این کار به شما کمک خواهد کرد تا سوالاتی را که لازم دارید بعداً بپرسید و بهترین راه برای پرسیدن آنها در نظرسنجی کمی را پیدا کنید.

نکات کلیدی :
  • نظرسنجی را کوتاه و مختصر طراحی کنید. اگر نظرسنجی بیش از حد طولانی باشد، متوجه می شوید که به همان اندازه پاسخ هایی که مورد نظر شما می باشد را دریافت نمی کنید. فراموش نکنید که هر سوال اضافی تعداد پاسخ هایی که دریافت می کنید را کاهش می دهد. بهتر است چندین نظرسنجی کوتاه را ارسال کنید، نه اینکه تمام چیزی را که می خواهید بدانید را به یک نظرسنجی طولانی بسپارید!! کاربران نظرسنجی های طولانی را تکمیل نمی کنند.
  • نظرسنجی خود را برای از بین بردن مشکلاتی که امکان دارد وجود داشته باشد تست کنید. برای جلوگیری از بازسازی نظرسنجی و اتلاف زمان های طولانی، ابتدا روی کاغذ آن را تست کنید. قبل از ارسال آن به کاربر از همکارانتان بخواهید که نظرسنجی شما را امتحان کنند.
  • سوالات تشریحی در برابر سوالات چندگزینه ای
  • پرسیدن سوالات تشریحی بهترین رویکرد است، اما تجزیه و تحلیل این نوع داده ها به آسانی امکان پذیر نیست، زیرا بررسی هر پاسخ کاربر نیاز به زمان کافی برای تجزیه و تحلیل دارد. علاوه بر این، کاربران به سرعت پاسخ دادن به سوالات تشریحی پایان می دهند، زیرا معمولا نیاز به خواندن و تایپ کردن زیادی دارد ( سوالات تشریحی به صورت مصاحبه انجام بشود بهتر است).
  • برای خود ابزاری مخصوص نظرسنجی درست نکنید. بعضی از تیم های تولید محصول سعی می کنند وسیله یا ابزاری برای نظرسنجی خود تولید کنند. شما این کار را انجام ندهید. ابزارهای مختلفی برای نظرسنجی مانند: Google Forms، SurveyGizmo, Surveymonkeyو غیره وجود دارند که می توانید زمان و پول زیادی را صرفه جویی کنید.
  • اطمینان حاصل کنید که پاسخ ها به صورت جزئی ثبت می شوند. مردم اغلب در اواسط نظرسنجی ، آنها را ترک می کنند و به همین دلیل مهم است که مهمترین سوالات را اول نظرسنجی قرار بدهید و مطمئن شوید که پاسخ های جزئی برای آنها ثبت می شوند.

❊ در این عکس از Google Form استفاده شده است تا تعداد افرادی که گوشی های همراه هوشمند دارند مشخص شود. در سؤال گفته شده که آیا صاحب یک گوشی هوشمند هستید و برای جواب از گزینه های” بله” و ”خیر” استفاده شده. (نمونه ای از نظرسنجی کمی)

۴. تکنیک مصاحبه  ( Interview )

جمع آوری اطلاعات از طریق گفت و گوی مستقیم با یک  کاربر روش شناخته شده تحقیقاتی است که می تواند اطلاعاتی غنی در مورد کاربران به ارمغان بیاورد. این تکنیک می تواند به پژوهشگر کمک کند تا نیازها و احساسات کاربران را قبل از طراحی یک محصول و مدت ها پس از تولید، ارزیابی کند. مصاحبه ها معمولا توسط یک مصاحبه کننده انجام می شود که در زمان ۳۰ دقیقه تا یک ساعت با یک کاربر صحبت می کند. مصاحبه می تواند به صورت حضوری، تلفنی، و یا از طریق چت تصویری انجام شود.

مصاحبه ها می توانند مکمل خوبی برای نظرسنجی ها و پرسشنامه ها باشند؛ برگزاری مصاحبه در اوایل شروع کار کمک می کند تا محققان بتوانند پرسش ها را در نظرسنجی ارزیابی کنند و مصاحبه پس از نظرسنجی به محقق اجازه می دهد تا تجزیه و تحلیل دقیق تری را جمع آوری کند. از آنجا که مصاحبه ها نیاز به مهارت های فراوانی مانند گوش دادن فعال، مشاهده و شناخت زمان و چگونگی بررسی جزئیات بیشتر را دارد، توصیه می شود که یک مصاحبه کننده ماهر را استخدام کنید.اما اگر نمی توانید کسی را استخدام کنید، به نکات زیر دقت کنید.

نکات کلیدی :
  • از ابتدا یک فضای دوستانه ایجاد کنید. اطمینان حاصل کنید که شرکت کنندگان قبل از آغاز مصاحبه احساس راحتی می کنند و تأکید کنید که پاسخ های آنها مورد قضاوت قرار نمی گیرند (بگویید هیچ پاسخ  درست یا غلطی وجود ندارد).
  • با سوالات آسان شروع کنید و تا پایان مصاحبه ادامه دهید. قبل از تحلیل عمیق از موضوعاتی که می خواهید کشف کنید، جلسه خود را با سوالات ساده و سبک وزن شروع کنید. ممکن است با سوالاتی مانند «چه کاری برای زندگی خودتان انجام می دهید؟» یا «آیا می توانید به من در مورد سرگرمی های روزانه خود بگویید؟» مصاحبه را شروع کنید.
  • یک راهنما برای بحث و گفتگو ایجاد کنید. سوالاتی که اغلب باید برای پاسخگویی به درستی پرسیده شوند.راهنمای مصاحبه را بنویسید تا همه مصاحبه کننده ها یک روال را دنبال کنند. این راهنما باید شامل سوالات مستقیم و سوالات قابل پیگیری باشد. سوالات قابل پیگیری به این معناست که اگر کاربر در جواب سوال این جواب را گفت، ما این سوال را می پرسیم.
  • جزئیات را یادداشت کنید. شما هرگز نمیدانید که چه جزئیاتی در طول تجزیه و تحلیل داده ها مهم خواهد بود، اما شما می توانید کاملا مطمئن باشید که شما قادر به یاد آوری جزئیات کافی از حافظه خود نخواهید بود. حتی بهتر است که اجازه فیلمبرداری از مصاحبه شوندگان را بگیرید که این ویدئو را میتوانید بعداً برای تجزیه و تحلیل با تیمتان به اشتراک بگذارید.

منبع : https://theblog.adobe.com/a-comprehensive-guide-to-ux-research-methods

راهنمای جامع برای روش های تحقیقات کاربری (بخش دوم)

 

آناهیتا باقرپور

نویسنده آناهیتا باقرپور

فارغ التحصیل رشته مهندسی کامپیوتر و هوش مصنوعی از دانشگاه کالیفرنیا، ارواین هستم. حدود ۳ سال سابقه کاری در زمینه تجربه کاری دارم و بیشتر در زمینه تحقیقات کاربری (UX Research) فعال هستم.

نوشته های بیشتر از آناهیتا باقرپور

پیوستن به بحث و گفتگو 2 نظر

نظرتان را بگویید